• تماس بگیرید: ۰۷1۳۲۳۰۶۶۴۴
  • شیراز - بلوار زند - جنب کمیته امداد - ساختمان مرکز پزشکی شهر - طبقه ۴

مشاهده متن

کد قفل کردن راست کليک

پولیپ کولون (روده بزرگ)


چهارشنبه 9 بهمن 1398



پولیپ کولون

 مقدمه : یافت شدن پولیپ در روده بزرگ (کولون) برای بیماران و خانواده انان این سوال را پیش می آورد اهمیت پولیپ چیست ؟ آیا این به معنی است که من سرطان دارم یا دچار سرطان می شوم ؟ آیا نیاز به جراحی است ؟

برخی از پولیپ ها که موسوم به آدنوما هستند استعداد بالقوه برای سرطانی شدن دارند در حالیکه برای انواع دیگر مانند هیپر پلاستیک با پولیپهای التهابی این ریسک و خطر وجود ندارد .وقتی درباره پولیپ روده صحبت می کنیم به 4 نکته زیر توجه داشته باشید:

1-پولیت ها شایعند (30 تا 50 درصد بزرگسالان پولیپ دارند )

2-همه آنها به سرطان تبدیل نمی شوند

3-سالیان سال طول می کشد تا یک پولیپ تبدیل به سرطان شود

4-پولیپ ها می توانند با اطمینان و بی خطر کاملا برداشته شوند .

علل پولیپ کولون چیست ؟

چون پولیپ ها در مردان و زنان زیادی و در همه نژادها در کشورهای توسعه یافته هم یافت می شود به نظر می رسد عوامل تغذیه و محیطی در پیدایش آنها موثر است .

سبک زندگی :گرچه هنوز دقیقا عوامل مشخص نشده است اما موراد زیر به نظر دخیل است :

1-غذای پر چرب

2-غذای که حاوی مقادیر زیادی گوشت قرمز باشد

3- رژیم غذایی با فیبر کم

4- کشیدن سیگار

5- چاقی

 از سوی دیگر مصرف آسپرین یا داروهای مسکن دیگر(NSAID) و رژیم حاوی کلسیم بالا ممکن است از ایجاد سرطان کولون جلوگیری می کند .

سن :

با افزایش سن احتمال یافت شدن پولیپ بیشتر می شود قبل از 40 سالگی نامعمول است و 90 درصد بیماران بالای 50 سال سن دارند و در مردان کمی بیشتر از زنان رخ می دهد لذا غربالگری را معمولا از سن 50 سالگی به بالا برای هر دو جنس زن و مرد توصیه می شود .تقریبا برای تبدیل شدن یک پولیپ کوچک به سرطان 10 سال زمان لازم است

ژنتیک :

فاکتورژنتیک یک فاکتور مهم در پیدایش پولیپ و سرطان است. وجود شرح حال خانوادگی از پولیپ کولون یا سرطان روده نیاز به مراجعه به پزشک دارد مخصوصا اگر سرطان در سنین پایین رخ داده باشد یا در فردی درجه یک و یا در چندین فرد مختلف از خانواده روی داده می باشد . چندین بیماری ژنتیکی ولی نادر وجود دارد که افراد خانواده را مستعد به سرطان روده در اوایل جوانی می کند که گاها تستهای ژنتیکی برای آنان لازم می شود.

انواع پولیپ های کولون :

شایعترین انواع آن ها هیپر پلاستیک و آدنوماتوس است البته انواع دیگر نیز داریم که کمتر شایع است و در این مقاله بحث نمی شوند .

پولیپ های هیپر پلاستیک :

معمولا پولیپهای کوچکی هستند و در قسمتهای انتهای روده (رکتوم و سیگموئید ) یافت می شوند استعداد بدخیمی ندارند و در سرسازنمی شوند . معمولا در طی کلونوسکوپی از روی ظاهر نمی شود بین این نوع پولیپ از پولیهای آدنوماتوس افتراق داد لذا آنها را باید برداشت یا نمونه برداری کرد و در زیر میکروسکوپ نوع پولیپ مشخص شود .

پولیپ های آدنوماتوس :

 از پولیپ های کولون از نوع آدنوماتوس هستند اکثر این پولیپ ها به سرطان تبدیل نمی شوند اما برخی از آنان مستعد به سرطانی شدن هستند و به عنوان یک قانون کلی هر چه پولیپ بزرگتر باشد شانس ابتلا به بدخیمی هم بیشتر است در نتیجه پولیهای بزرگتر از 5 میلی متر را معمولا کاملا باید برداشت تا از احتمال سرطانی شدن جلوگیری شود و هم روی آنها آزمایش میکروسکوپی جهت  تعیین پی گیری های بعدی انجام گیرد .

پولیپ های سرطانی

پولیپ های که حاوی سلولهای سرطانی هستند را پولیپ بدخیم می گویند که نوع درمان آن وابسته به وسعت و اندازه و فاکتورهای دیگر می باشد .

تشخیص پولیپ کولون

پولیپ ها معمولا بدون علامتند اما ممکن است درطی یک بررسی غربالگری سرطان روده همانند کلونوسکوپی یا بعد از یک تست غربالگری مثبت برای خون مخفی درمدفوع یافت شوند

کلونوسکوپی بهترین روش برای بررسی کولون (روده بزرگ ) است زیرا به پزشک این اجازه را می دهد که به راحتی تمام داخل روده را بررسی کرده و اکثر پولیب های را که می بینند ، بردارند (گاها پولیپ های بزرگ نیاز میشود از طریق دیگری و یا کلونوسکوپی مجدد دیگری برداشته  شوند ) کلونوسکوپ یک لوله منعطف پذیر با تکنولوژی پیشرفته است که با توجه به تعبیه  دوربین در آن به راحتی می توان درون روده را با آن دید . داخل کولون همانند یک ساختار لوله ای تو خالی با سطح ساده که دارای چینهای متعددی است .بافتی که روی پولیپ را می پوشاند ممکن است شبیه بافت نرمال کلولون باشد و یا ممکن است از لحاظ رنگ یا شکل تغییر شکل داده باشد و یا دچار زخم و خونرزیزی شده باشد . برخی از پولیپ هابه صورت یک برجستگی با پایه هستند و برخی هم بدون پایه و تنها بصورت یک برجستگی  چسبیده به بافت روده خودش را نشان می دهند

برداشتن پولیپ کولون (پولیپکتومی)

سرطان کولون قابل پیشگیری است . پولیپ های پیش سرطانی مثل ادنوما اگر در طی کلونوسکوپی یافت شوند می توان قبل از سرطانی شدن ، برداشته شوند .درطی زمان پولیپ های کوچک می توانند رشد و تغییر سلولی داده و تبدیل به سرطان شوند و اگر قبل از این تغییرات این پولیپ ها در کلونوسکوپی یافت شوند می توان با حذف کردن و برداشتن انها از پیدایش سرطان جلوگیری می کرد . اصطلاح پزشکی برای برداشتن پولیپ ، پولیپکتومی است . اکثر پولیپکوتومی ها را می توان به راحتی با کلوئوسکوپ انجام داد . پولیپهای کوچک را می توان بصورت تکه تکه توسط وسیله ای به نام فورسپس برداشت؛ پولیپ های بزرگتر را می توان بوسیله ابزار دیگری به نام اسنر که همانند قیچی عمل می کند ،  برداشت و جای برداشتن را توسط کوتر الکتریکی سوزاند . تا از خونریزی بعد از پولیپکتومی جلوگیری بعمل آید .عمل پولیپکتومی  بدون درد است ،چون پوشش داخلی روده فاقد  درد می باشد . بعلاوه مصرف داروی ارامبخش قبل از انجام کلونوسکوپی نیز در کاهش درد ناشی از کشش در کولون موثر می باشد . ندرتا پولیپ های بسیار بزرگ را نمی توان از طریق کونوسکوپی برداشت که نیاز به عمل جراحی برای برداشتن آن خواهد بود . توجه شود که اگر در حال مصرف داروهای ضد انعقادی چون وارفارین یا داروهای مشابه ان می باشید باید قبل از کلونوسکوپی به پزشک خود اطلاع دهید .که چه مدتی قبل از انجام پولیپکتومی می بایست ان را قطع کرده و چه مدتی بعد از پولیپکتومی دوباره شروع شود . عمل پولیپکتومی مانند هر عمل دیگری در پزشکی می تواند عوارضی داشته باشد که شایعترین ان خونریزی و پارگی است که خوشبختانه میزان این عارضه هم بسیار کم است ( به ازای هر 1000 نفر پولیپکوتومی  1 نفر شانس این عارضه را دارند ) که معمولا خونریزی را با وسایل و ابزار  خاصی  می سوزانند و خونریزی را بند می آورند و برای برخی موارد از پارگی هم عمل جراحی لازم می شود.

پیشگیری از سرطان کولون

  1. کلونوسکوپی دوره ای: بسته به نتیجه پاتولوژی پولیپ ، روش برداشتن پولیپ ، سایز پولیپ و سابقه خانوادگی بیمار ، کلونوسکوپی بعدی فرد تعیین می شود . افرادی که پولیپ آدنوماتوس دارند . احتمال اینکه دوباره دچار پولیپ شوند بیشتر است حدود 25 تا 30% بیماران که در طی سه سال بعد از پولیسکتومی اولیه ، کلونوسکوپی می شوند باز پولیپ خواهند داشت . که یک تعدادی از این پولیپ ها ممکن است انقدر کوچک بوده اند که در کلونوسکوپی اولیه پیدا نبوده اند و یک تعدادی هم مجددا در طی زمان بوجود امده اند . لذا معمولا بعد از پولیپکتومی ، کلونوسکوپی مجدد توصیه می شود که می تواند 6 ماه تا 5 سال بعد از پولیپکوتومی باشد . که این زمان بسته به تغییرات پاتولوژی پولیپ ، تعداد و سایز پولیپ ، میزان تمیز بودن روده در طی معاینه بار اول ، و اینکه کل روده بررسی شده یا خیر ؛ فرق خواهد کرد . علی القاعده افرادی که تست های غربالگری سرطان کولون را مرتب انجام می دهند به احتمال بسیار کمتری بخاطر سرطان کولون  فوت خواهند کرد پس پی گیری پیشنهادات پیشگیرانه نقش مهمی در جلوگیری از پیدایش سرطان کولون خواهند داشت .
  2. تغییر در روش زندگی

پیشنهادات انجمن مختلف پزشکی منجمله انجمن پزشکان گوارش امریکا این است :

1-خوردن کمتر چربی و مصرف بیشتر میوه ،سبزیجات و فیبر

2-حفظ وزن متناسب یا قد

3-پرهیز از استعمال سیگار و مصرف زیاد الکل

توصیه به خانواده ها:

در افراد درجه یک خانواده(پدر و مادر ،خواهر و برادر و فرزندان )  اگرکسی پولیپ آدنوماتوس یا سرطان روده قبل از 60 سالگی  داشته، احتمال یافتن چنین مشکلی در افراد درجه یک خانواده  بیشتر از سایر افراد جامعه است .لذا توصیه می شود در خانواده ،چنین افرادی از سن 40 سالگی و یا 10 سال کمتر از سن فرد مبتلا به سرطان یا پولیپ در خانواده (هر کدام زودتر فرا برسد ) تحت بررسی های پیشگیرانه قرار گیرند . که معمولا روش پیشنهادی کلونوسکوپی است که باید هر 5 سال تکرار شود .

در افراد درجه دوم ( پدر بزرگ و مادربزرگ ، عمه و دایی ، خاله و عمو ) و یا افراد درجه سوم (عموزاده ها ، خاله زاده ها و دایی زاده و...)می بایست از سن 50 سالگی حتی اگر نشانه ای ندارند همانند تمام افراد دیگر جامعه تحت بررسی غربالگیری قرار گیرند .

 

 





بخش : مقالات

دکتر سید علا کاظمینی

جهت هماهنگی و نوبت دهی تلفنی با شماره 07132306644 تماس بگیرید.