• تماس بگیرید: ۰۷1۳۲۳۰۶۶۴۴
  • شیراز - بلوار زند - جنب کمیته امداد - ساختمان مرکز پزشکی شهر - طبقه ۴

مشاهده متن

کد قفل کردن راست کليک

راهنمای کاربردی داروها در بیماری التهابی روده


پنج شنبه 10 بهمن 1398



 

داروها به طرق مختلف می توانند مصرف گردند:

داروهای خوراکی: قرص، کپسول، شربت و ساشه که از راه دهان مصرف می گردند

 داروهای تزریقی: به صورت زیرپوستی، عضلانی ووریدی مستقیما تزریق می گردند

 داروهای مقعدی: شیاف، تنقيه (اتما) و کف (فوم) که از طریق مقعد مورد استفاده قرار می گیرند

داروهای خوراکی

همراه تمامی داروها، یک بروشور توضیحی وجود دارد که در آن روش استفاده و همچنین تاثیرات جانبی داروها ذکر شده است. لطفا قبل از مصرف دارواین بروشورها را به دقت مطالعه کرده و در صورت وجود هر گونه نگرانی در مورد تاثیرات جانبی، با پزشک خود تماس بگیرید

 چگونه میبایست قرصها را مصرف کنم؟

 قرص ها را طبق دستور پزشک مصرف نمایید، بلعیدن قرص ها به همراه یک لیوان آب راحت تر است  و ترجیحابعد از ان تا نیم ساعت دراز نکشید.

داروهای مقعدی :

این داروهایه وسیله دیواره روده جذب می گردند و معمولا در صورتی  انماتجویز می گردند، که التهاب در ۴۰-۵۰ سانتیمتر انتهای روده قرار گرفته باشدو اگر التهاب در فقط در رکتوم(10 سانتی متری انتهایی) باشد و یا بیمار دچار علایم تنسموس ( احساس دفع مدفوع یکدفعه ای و اورژانسی ) باشد از شیاف استفاده خواهد شد . این داروها مستقیما وموضعی به درمان التهاب می پردازند از این رو اثرات جانبی کمتری دارند

 دستور العمل استفاده از انما:

 انما را قبل از خواب یا زمان توصیه شده توسط پزشکتان استعمال نمایید. از آنجا که گرم بودن مایع انما سبب تسهیل در استفاده از آن می شود. با قرار دادن بطری انما در یک کاسه یا لگن محتوی آب گرم، آن را به دمای طبیعی بدن نزدیک کنید برای جلوگیری از آلودگی و رنگی شدن ملحفه و لباس ها، یک حوله یا دستمال در دسترس باشید بطری انما را به خوبی تکان دهید کلاهک بطری را بچرخانید تا درب آن باز شود. سپس نوک فیف انما را محکم و با دقت به سمت داخل بپیچانید نوک قیف را با کمی وازلین چرب کنید، اگر هنوز احساس درد می کنید می توانید از یک بی حس کننده موضعی استفاده کنید به حالت آماده برای استفاده از انما دراز بکشید به سمت چپ بخوابید، در حالی که پای چپتان کاملا باز بوده و پای راستتان به حالت خمیده بر روی آن قرار گیرد. در صورت تمایل می توانید یک بالش را زیر رانتان قرار دهید نوک قیف را به دقت وارد مقعد کنید بطری را به آرامی فشار دهید تا محتویات آن تخلیه شود. در ابتدا مقدار کمی از از آنها را در مقعدتان تخلیه کنید تا روده شما به آن عادت کند چند لحظه صبر کنید، سپس به آرامی باقیمانده آنها را تخلیه کنید تا بطری کاملا خالی شود قیف را از مقعد خارج کنید کاملا آرام باشید حداقل به مدت ۵ تا ۱۰ دقیقه در همان حالت خوابیده به سمت چپ باقی بمانید، سپس به سمت راست خوابیده ۵ تا ۱۰ دقیقه نیز در این حالت بمانید سعی کنید تا جایی که ممکن است مایع انما را در روده هایتان حفظ کنید. مایع انما هر چه بیشتر در روده باقی بماند اثر بخشی آن مطلوب تر خواهد بود حتی بهتر است که به هر حالتی که دوست دارید بخوابید و تا جایی که امکان دارد از تخلیه روده تا صبح روز بعد خودداری نمایید

در صورت بروز هر گونه مشکل با نیاز به راهنمایی بیشتر با پزشک، پرستار یا داروساز خود مشورت کنید بررسی های بالینی بیانگر آن است که درمان با انما روشی موثر جهت ایجاد و حفظ دوره های بدون علامت، در افراد مبتلا به بیماری التهابی روده می باشد.

دستورالعمل استفاده از شیاف :

 مکانی را بیابید که در آن احساس راحتی می کنید، به پهلو دراز بکشید یا بر روی توالت بنشینید، یا با یک پا روی توالت یا یک صندلی بایستید : کمی وازلین بر روی شیاف بمالید تا به راحتی قابل استفاده باشد. (در برخی از انواع شیاف کافی است توک شیاف را کمی بین انگشتانتان نگه دارید، به خاطر چربی به کار رفته در ساختار آن، شیاف خودبه خوده نرم و قابل استعمال می گردد.) به آرامی نوک شیاف را وارد مقعد نمایید. در صورتی که شیاف به شکل موشک باشد میبایست ایتدا نوک خمیده ان وارد مقعد شود برای به دست آوردن بهترین نتیجه سعی کنید تا آنجا که ممکن است شیاف را نگهدارید.

 تمامی داروها میبایست در جای خشک و دمای اتاق (زیر۲۵ درجه سانتیگراد) نگهداری شده و دور از نور مستقیم آفتاب باشند. همواره دارو را در بسته بندی اصلی آن نگهدارید. به عنوان مثال، قرص ها در بسته های خاص خود نگهداری می شوند تا از شکستگی آنها جلوگیری گردد. در صورتی که فقط به تعدادی قرص نیاز دارید، می توانید بسته بندی را برش بزنید. نگهداری دارو در بسته بندی اصلی اش، از ترکیب شدن داروها جلوگیری می کند. تاریخ انقضای داروها را به یاد داشته باشید. تمامی داروها میبایست از دسترس کودکان دور بمانند

 درمان های IBD

درمان به سه محدوده تقسیم بندی می گردد

دارو ها

و غذا و آشامیدنی

جراحی

 داروهای مورد استفاده برای درمان روده زخم شونده و بیماری کرون

 

آمينوساليسيالات

 این داروها شامل مزالامین ( با نامهای تجاری متفاوت )و سولفاسالازین می باشد. داروهای ضعیف تری بوده و پزشک شما، نوعی را که با بدن شما سازگاری دارد تجویز می نماید. این داروها موجب کاهش التهاب درون روده می گردند. این داروها قابلیت کنترل التهاب روده را دارند. ولی به قدرت استروئیدها نیستند. به همین دلیل، استروئیدها برای درمان بیماری شدید به کار می روند. این داروها برای زمان های طولانی استفاده شده و تاثیرات جانبی مشابه استروئیدها را نخواهند داشت. این داروها در کاهش امکان بازگشت بیماری موثر هستند.این داروها تداخلات دارویی با داروهای دیگر ندارد از جویدن یا خرد کردن ان بپرهزید .به طور کلی نحوه مصرف مزالازین بسته به نام تجاری آن متفاوت می باشد. بطور مثال  آساکول باید با معده خالی (حداقل یک ساعت قبل و یا دو ساعت بعد از غذا) مصرف شود. عموما 20-30% ازاین داروها از طریق روده جذب می شود و عمدتا در سطح روده متابولیزه می شود.

 شیاف و تنقيه مزالامین

 در صورتی که بیماری در نقاط تحتانی روده یا معقد باشد، میتوانیم از شیاف یا تنقیه مزالامین (آساکول) به منظور کنترل بیماری استفاده نمائیم. به بیان دیگر، دارو از راه مقعد وارد می گردد. این امر می تواند بسیار تاثیر گذار باشد، زیرا دارو مستقیما به محل التهاب وارد می گردد. در | نتیجه تاثیرات ناخواسته بسیار کمتری خواهند داشت. با این وجود، همه افراد با این سبک درمان راحت  نیستند، و ما قبل از شروع این نوع درمان آن را با بیمار در میان می گذاریم

آنتی بیوتیک ها

 آنتی بیوتیک ها، گاهی برای درمان  بیماری کرون به کار می روند. این داروها موجب کاهش باکتری روده شده و مستقیما سیستم ایمنی روده را تحت تأثیر قرار می دهد، دو آنتی بیوتیک متداول، مترونیدازول و سیپروفلاکسین می باشند. مترونیدازل، در کنترل بیماری دور مقعدی  ناشی از کرون موثر می باشد. تاثیرات جانبی مترونیدازل شامل تهوع، سرگیجه و کاهش اشتها است. در زمان مصرف این دارو توصیه می گردد که از مصرف الکل خود داری شود. سیپرفلاکسین، آنتی بیوتیک دیگری است که برای درمان کرون فعال به کار می رود. این دارو علائم مقعدی را بهبود داده و فیستول را درمان می کند.

کاهش دهنده های ایمنی

 سیستم ایمنی بدن مسئول برخورد با زخمها و عفونت ها می باشد. لمفوسیت ها و سلولهای ایمنی ، بخشی از سیستم دفاعی بدن انسان می باشد، ولی در IBD سیستم ایمنی بیش از حد فعال شده و به نوعی سلولهای روده را به عنوان عامل بیگانه دانسته و منجر به التهاب دستگاه گوارش می گردد. استفاده از این داروها، نقش مهمی در درمان IBD دارند. این داروها، سیستم ایمنی بدن را سرکوب نموده و التهاب دستگاه گوارش را کاهش می دهد. این داروها معمولا در بیمارانی به کار می رود که به درمان با آمنیوسالیسیلات، آنتی بیوتیکها جواب نداده باشد.

1-استروئیدها

:استروئیدها اغلب اولین داروهایی هستند که برای درمان هر دو بیماری با علایم شدید به کار می رود. استروئیدها التهاب روده ها را کاهش می دهند استروئیدها به صورت قرص، شیاف، تنقیه یا تزریق وریدی تجویز می گردند. در ابتداء دوز بالایی از این دسته دارویی برای یک ماه استفاده می گردد و سپس دوز آن کاهش داده می شود تا در طی چند هفته درمان خاتمه پذیرد. این کاهش آهسته ، به بدن شما امکان ساختن استروئیدهای خودش را می دهد در زمان هایی که علائم بسیار بد بوده و درمان قادر به کنترل بیماری نمی باشد، استروئیدها به صورت مستقیم و به شکل سرم، مستقیما به درون رگ تزریق می گردند. این امر باعث کنترل سریع تر علائم می گردد

تاثیرات جانبی ناخواسته استروئیدها

استروییدها موجب تأثیرات جانبی ناخواسته ای از جمله اضافه وزن و آکنه می گردند. این تأثيرات  تنها زمانی ایجاد می گردند که دوز بالایی از استروئیدها برای زمان طولانی استفاده گردد. پزشک معمولا کمترین دوز موثر برای زمان کوتاه را تجویز می کند حتی اگر، این تاثیرات جانبی کمی قوی باشند، با قطع نمودن استروئیدها این تاثیرات ناپدیدمیگردند ، و شما حال بهتری خواهید داشت. گاهی اوقات، استروئیدهای جدید که تاثیرات جانبی کمتری دارد، استفاده می گردد. یکی از مهمترین مقولات در مورد مصرف استروئیدها، این است که شما میبایست هرگز آنها را به یکباره قطع نکنید. همواره میبایست طبق توصیه های پزشکی عمل کنید. توقف ناگهانی استروئیدها می تواند بسیار خطرناک باشد و شما را به شدت مریض کند. حتی هنگامی که دوره استروئید را به پایان رساندید، میبایست به پزشک خود اطلاع دهید که شاید به دوز اضافه از استروئید احتیاج داشته باشید

2-آزاتیوپرین

آزاتیوپرین به عنوان مهار  کننده ساخت RNA,DNA و پروتئین ها سبب کاهش تعداد لنفوسیت های T و تضعیف فعالیت سیستم ایمنی(سلولی و هومورال) می شود. همچنین این دارو ممکن است در تقسیم میتوز دخالت نماید. این دارو از دستگاه گوارش به خوبی جذب می گردد. متابولیسم آن کبدی و در درجه دوم کلیوی است  مطالعات نشان می‌دهند که استفاده از آزاتیوپورین به عنوان درمان نگهدارنده (یعنی جلوگیری از بازگشت بیماری وقتی فرد به درمان پاسخ داده است) بهتر از دارونما است. 56% از بیمارانی که از آزاتیوپورین استفاده کرده بودند، پس از یک سال بیماری‌شان درمان شد این داروها عموما به خوبی تحمل می‌شوند و وقوع عوارض جانبی آن‌ها شایع نیست. با این وجود، عوارض جانبی جدی مثل پانکراتیت حاد (التهاب پانکراس که باعث ایجاد درد شکمی شدیدی می‌شود- با احتمال 2%) و سرکوب مغز استخوان (عدم توانایی ساخت سلول‌های خونی طبیعی- با احتمال 4%) ممکن است رخ دهند. بیمارانی که این داروها را دریافت می‌کنند باید به طور منظم از نظر اثرات دارو و عوارض جانبی آن تحت نظر قرار داشته باشند. آزاتیوپورین می‌تواند برای بیمارانی که درمان با مزالازین یا سولفاسالازین در آن‌ها با شکست مواجه شده، یا نتوانسته‌اند آن‌ها را تحمل کنند و نیز برای بیمارانی که نیازمند دریافت دوره‌های مکرر استروئید هستند، یک درمان نگهدارنده موثر باشد.

3-فراورده های بیولوژیک:

افزایش دانش ما از ایمونوپاتوژنز IBD، منجر به ایجاد گروه جدیدی از درمان‌ها شده است که جنبه‌های خاصی از دستگاه ایمنی را هدف قرار می‌دهند و مجموعاً داروهای بیولوژیک نامیده می‌شوند. این داروها آنتی بادی هایی هستند که درمحیط آزمایشگاه کشت می شوند که از رشد پروتئین هایی که باعث التهاب در بدن می شوند، جلوگیری می کنند. این روش های درمانی آخرین سطح درمان برای افراد مبتلا هستند که به درمان های متعارف پاسخ نداده اند.  عموما این داروها تزریقی است اولین دارویی که از این گروه در درمان IBD مورد استفاده قرار گرفت، اینفلکسی مب نام داشت  از آنجا که داروهای بیولوژیک اثر شدیدی بر دستگاه ایمنی دارند بیماران باید به دقت انتخاب شوند و از نظر ایجاد عوارض زیر نظر گرفته شوند. فعال شدن مجدد سل نهفته و دیگر عفونت‌های وخیم همراه با این داروها دیده شده است و ممکن است خطر ابتلا به لنفوم غیر هوچکین و احتمالاً تومورهای توپر، افزایش یابد.

 جراحی:

 گاهی اوقات در موارد شدید IBD، جراحی می بایست در نظر گرفته شود. این امر در صورتی لازم است که بیماری به دارو و تغذیه درمانی پاسخ ندهد. جراحی معمولا کیفیت زندگی را بالا می برد. در صورتی که جراحی گزینه انتخابی باشد، متخصص جراحی به شما معرفی می شود، که رویه جراحی را برای شما توضیح دهد. اگرچه ایده جراحی کمی ترسناک است، ولی بیشتر بیماران که جراحی شده اند، از انجام آن خوشحال اند. پس از جراحی همه حال خوبی دارند، و قادر به پیوستن به دوستانشان هستند. جراحی برای کودکان مبتلا به (IBD) چندان رایج نیست و تصمیم برای جراحی، در صورتی گرفته می شود که در مورد آن به اندازه کافی با خانواده بحث گردیده باشد.البته گاها جراحی جهت درمان عوارض بیماری توصیه می شودمخصوصا بیماران مبتلا به کرون.

#دکتر کاظمینی#IBD# دارودرمانی





بخش : مقالات

دکتر سید علا کاظمینی

جهت هماهنگی و نوبت دهی تلفنی با شماره 07132306644 تماس بگیرید.