• تماس بگیرید: ۰۷1۳۲۳۰۶۶۴۴
  • شیراز - بلوار زند - جنب کمیته امداد - ساختمان مرکز پزشکی شهر - طبقه ۴

مشاهده متن

کد قفل کردن راست کليک

تغذیه در بیماری التهاب روده


پنج شنبه 10 بهمن 1398



 

 

هیچ رژیم غذایی خاصی که برای معالجه بیماری التهابی روده (IBD) وجود ندارد اما نکته کلیدی در درمان IBD داشتن یک رژیم غذایی سالم است. یک رژیم متوازن از تمامی گروههای غذایی (دانه ها، لبنیات، میوه و سبزیجات، گوشت و جایگزین ها) جهت تضمین ورود کافی کربو هیدرات ها، پروتئین ها و چربی ها ضروری می باشد. این رژیم متوازن، به بدن مواد مورد نیاز برای رشد روزانه و امکان ترمیم آسیبهای ایجاد شده از بیماری را می دهد. به تجربه بسیاری از بیماران خودشان می دانند که چه غذاهایی باعث آزار آنان می شود و باید از آن اجتناب کنند و چه غذاهایی را می توانند به راحتی میل کنند. با این وجود، به صورت کلی بسیاری از بیماران، غذاهای چرب، ادویه دار و مواد خام را برای هضم سخت می دانند. مشکلات تغذیه ای در بیماری کرون، نسبت به بیماری کولیت زخم شونده متداول تر بوده و شامل موارد زیر می باشد:

1- کمبود آهن، ویتامین ب ۱۲ و پروتئین به دلیل کاهش جذب موادغذایی که در صورت درگیری روده کوچک اتفاق می افتد.

2-افزایش نیاز به مواد مغذی، به دلیل تب، عفونت و التهاب.

 برخی افراد مبتلا به (IBD) به سرعت احساس سیری می کنند، به ویژه اگر، التهاب روده یا تنگ شدن آن وجود داشته باشد. در این مورد، تعداد دفعات خوردن بیشتر ولی وعده های کوچک تر، می تواند در اغلب موارد سودمند باشد. مکمل های غذایی بین وعده ها، قادر به افزایش سطوح انرژی پایین و تامین مواد مغذی مورد نیاز می گردد. می بایست به این نکته توجه نمود، که وعده ها نمی بایست از دست داده شوند. در صورتی که بیماری شدید باشد، به فرد توصیه می گردد تا مکمل های غذایی بیشتری مصرف نموده( به همراه داروهای مصرفی شان) تا توازن مواد مغذی را برگردانده و مانع از دست دادن وزن گردد. در موارد خاص، بیماران قادر به خوردن کافی یا خوردن تمامی غذا نیستند(در بیماران کرون عمدتا)، اگر چه ممکن است این امر موقت باشد. در این موارد غذا دادن، می تواند با استفاده از یک تیوب تغذیه که از سوراخ بینی گذشته و به معده می رسد، انجام گیرد. یک راه جایگزین تغذیه غیر خوراکی(تزریقی) می باشد، که در آن تغذیه به صورت داخل وریدی داده می شود. تغذیه کامل وریدی (TPN) گاهی اوقات به عنوان درمان و به همراه داروهای استاندارد انجام می گیرد. برای توصیه های بیشتر در مورد تغذیه، می بایست با پزشک خود، پرستار یا یک متخصص تغذیه مشورت نمایید.

تغذیه در بیماری التهابی روده:

بیماری کرون و کولیت زخم شونده، دو بیماری متمایز التهاب روده(IBD) با علائم مشابه هستند. این علائم معمولا منجر به اشتهای کم و در نتیجه دریافت کم مواد مغذی اساسی می گردند، که به سو تغذیه تبدیل می شود. مواد مغذی که در بیماری IBD دچار کمبود می گردند شامل پروتئین، آهن، کلسیم، منیزیم، روی و برخی ویتامین ها می باشد. هضم و جذب این مواد مغذی در روده کوچک صورت می گیرد. ریسک سو تغذیه به دلیل خون ریزی روده معده ای و نیز جذب نامناسب یا برش قسمتی از معده ایجاد می گردد. مواد مغذی جذب نشده به واسطه اسهال خارج می گردند. افراد مبتلا به بیماری کرون، با کمبود بیشتری در مواد مغذی رو برو هستند. جذب مایعات در روده بزرگ انجام می گیرد. هنگامی که روده بزرگ ملتهب می گردد، جذب مایع ممکن است تحت تاثیر قرار گرفته و منجر به اسهال گردد. برخی درمان های دارویی نیز ممکن است بر وضعیت تغذیه شما تاثیر گذار باشد. استروئیدها بر تراکم استخوان تاثیر گذاشته و بدین ترتیب، یک مکمل کلسیم برای حفظ سلامتی استخوان لازم می باشد.

کاهش وزن نتیجه پایانی، کاهش انرژی دریافتی بوده و شرایط لازم برای بیماری مزمن را فراهم می سازد. جذب نامناسب و اسهال منجر به افزایش دفع پروتئین، کلسیم، آهن، منیزیم و روی می گردد.

تغذیه سالم:

تغذیه مناسب برای بازیابی سلامتی و حفظ وضعیت مناسب جسمانی، حائز اهمیت می باشد.

  • تا می توانید نرمال غذا بخورید سه وعده اصلی غذایی و میان وعده در روز.
  •  از وعده های اصلی غذایی به راحتی عبور نکنید.
  • از انواع متنوع گروه های غذاها استفاده کنید.
  •  تنها از غذاهایی که علاقه ندارید، اجتناب نمایید.
  •  هنگام تفسير اطلاعات از اینترنت دقت داشته باشید رژیم های محدود کننده که مکررا توصیه می گردند، منجر به کمبود مواد مغذی می گردند.
  • توصیه های خاص غذایی معمولا در زمان التهاب و پس از جراحی انجام می گیرند. به کار گیری عادت غذایی کم و همیشه در این شرایط مفیدتر به نظر می رسد.
  •  بیماران زیادی، غذاهای خاصی را در تشدید علائم بیماریشان دخیل دیده و از آنها اجتناب می کنند. این غذا، از شخصی به شخص دیگر و از زمانی به زمان دیگر، متفاوت است.

نکات مهم

- از یک رژیم متوازن و متعادل استفاده نمایید.

- غذاهای خاصی در مقادیر مناسب و از تمامی گروه های غذایی میل کنید.

- هر گروه غذایی، محتوی مواد مغذی مشابه می باشد. این مقوله به شما کمک می کند تا در انتخاب تان تنوع و انعطاف پذیری داشته باشید.

گروه سیب زمینی و حبوبات

۶ - ۸ وعده ( پیاله) در روز میل کنید. در صورتی که کمبود وزن دارید یا دائما ورزش می کنید، می بایست مصرف روزانه تان را از این مواد افزایش دهید. این غذاها منابع اصلی انرژی شما هستند.

گروه میوه و سبزیجات

- به منظور داشتن یک رژیم متوازن، روزانه ۵ وعده از این مواد مصرف کنید.  اما توجه نمایید برخی از غذاهای این گروه، برای افراد مبتلا به IBD ایجاد ناراحتی می کنند. در صورتی که در مقادیر زیاد مصرف گردند) لذا میوه و سبزی را مصرف کنید که با مزاج شما سازگار است.

 گروه لبنیات (شیر و ماست)

- منبع اصلی کلسیم به منظور محافظت از استخوان ها و دندان های شما می باشد.

- هر فرد مبتلا به (IBD ) میبایست روزانه ۱۵۰۰ میلی گرم کلسیم مصرف نماید. این مقدار تقريبا دو برابر میزان مصرف عموم مردم است. یک مکمل نیز ممکن است مورد نیاز باشد.

 - حداقل ۳ وعده در روز میبایست مصرف گردد. در صورتی که از مکمل استفاده نمی کنید، می بایست روزانه ۵ وعده لبنیات میل کنید.

- شیر با کلسیم غنی شده و آب پرتغال، می بایست به منظور بهبود مصرف کلسیم شما استفاده گردند

 - در صورتی که نیاز به افزایش وزن دارید، می بایست از محصولات با چربی کامل استفاده نمایید.

 - محدودیت محصولات لبنی، شما را در در ریسک پوکی استخوان قرار می دهد. به منظور جلوگیری از پوکی استخوان، می بایست یک رژیم غنی از کلسیم داشته باشید.

- برخی بیماران مبتلا به (IBD)، قادر به تحمل محصولات لبنی نیستند. در صورتی که نمی توانید این محصولات را مصرف کنید، سویای غنی شده گزینه مناسبی است. یک مکمل کلسیم و ویتامین دی نیز مورد نیاز است.

گوشت و گروه جایگزین 

شامل گوشت، ماهی، پنیر، تخم مرغ و سبزیجاتی چون لوبیا، عدس و نخود. این غذاها حاوی پروتئین بالایی هستند.

- می بایست میزان پروتئین دریافتی تان را در طول دوره بازیابی، افزایش دهید. سبزیجاتی چون موارد ذکر شده فوق، ممکن است موجب نفخ و ناراحتی شوند. بدین ترتیب مجبورید یکی از منابع جایگزین پروتئین را میل نمایید.

 - حداقل ۲ وعده گوشت یا غذای جایگزین روزانه مورد نیاز هستند.

 - سعی کنید تا هر هفته دو وعده گوشت قرمز را در رژیم خود قرار دهید، زیرا منبع غنی از آهن می باشد. آهن به منظور ساخت گلبول های قرمز خون لازم می باشند. میزان آهن خون شماء در صورت خونریزی از روده کاهش میابد. غذاهای در راس هرم غذایی(روغن وچربی و شیرینی)، منابع خوبی از مواد مغذی اساسی نیستند. عمدتا دارای کالری بالا (انرژی) می باشند. اما این غذاها به رژیم شما تنوع بخشیده و میتوانند به عنوان میان وعده مصرف گردند تا پس از یک بیماری حاد ، وزن را به شما برگردانند. این مواد نمیبایست با هیچ کدام از مواد غذایی در گروه چهار گانه مواد غذایی جایگزین گردند.

مایعات :

روزانه ۱ تا ۲ لیتر مایعات بنوشید. همه افراد به مایعات کافی برای کارکرد مناسب روده نیاز دارند. در هوای گرم، میزان زیادی مایعات بنوشید. در صورت بروز اسهال، می بایست مایعات بیشتری بنوشید تا جایگزین مایعات از دست رفته از روده شما گردد.

رژیم غذایی و حاملگی:

 رژیم غذایی و اجرایی رژیم ویژه ای برای افراد مبتلا به (IBD) که باردار هستند توصیه نمی گردد. مهم ترین مقوله خوردن غذای رژیمی است. هرم غذایی، راهنمایی برای یک رژیم غذایی سالم برای بدن فراهم می کند. در خلال بارداری، امکان حالت تهوع وجود دارد. از این رو، توصیه می گردد غذاها در وعده های زیاد و حجم کم میل شود. غذاهای خاصی وجود دارند که می بایست در خلال بارداری از آنها اجتناب نمود، زیرا به شما یا کودکتان آسیب می رسانند.

غذاهایی که میبایست ازآنهادر حاملگی پرهیز گردد

- پنیرهای نرم، و پنیرهای غیر پاستوریزه: ممکن است حاوی باکتری هایی باشند که نام آنها ليستريا بوده و موجب آسیب رسانی به جنین می گردند.

 - پاستا: پاستاهای گوشت و سبزیجات ممکن است حاوی لیستریا باشند.

 غذاهایی که حاوی تخم مرغ خام هستند: ریسک عفونت سالمنلا از تخم مرغ های خام وجود دارد.

- گوشت خام: همه گوشتها باید به خوبی پخته شوند. و توصیه می گردد از خوردن گوشت خام همچون سالامی، و غیره خود داری گردد. این امر به دلیل جلوگیری از ابتلا به بیماری توکسوپلاسما است که میتواند عواقب جدی بر رشد جنین گذارد. توکسوپلاسما همچنین ممکن است از فضولات گربه و خاک گرفته شود ، بدین منظور همواره زمان سر و کار داشتن با این موارد از دستکش استفاده کنید.

-ماهی: اغلب ماهی ها برای حاملگی بی خطر بوده و به عنوان بخشی از یک رژیم نرمال حائز اهمیت می باشد. برخی از انواع ماهی ها حاوی میزان بالایی از جیوه می باشند که بر رشد سیستم عصبی کودک تاثیر گذار هستند. کوسه، اره ماهی و نیزه ماهی، همگی حاوی مقادیر زیادی از جیوه هستند، و می بایست در حاملگی از آنها اجتناب گردد. ماهی تن نیز حاوی مقدار زیادی جیوه بوده و مصرف ماهی تن در خلال حاملگی می بایست محدود به حداکثر دو استیک ماهی تن یا چهار قوطی با سایز متوسط تن ماهی در هفته گردد.





بخش : مقالات

دکتر سید علا کاظمینی

جهت هماهنگی و نوبت دهی تلفنی با شماره 07132306644 تماس بگیرید.